Cần xóa gấp những lỗ hổng gây thảm họa xe khách

PDF.InEmail

Nhiều vụ tai nạn xe khách đặc biệt nghiêm trọng liên tiếp xảy ra làm chết và bị thương nhiều người cho thấy sự thiếu ý thức của người lái, của chủ phương tiện và sự hạn chế trong thiết chế hỗ trợ, kiểm soát người tham gia giao thông cũng như xử phạt vi phạm.

Lái xe chủ quan

Số liệu thống kê cho thấy TNGT đường bộ chiếm trên 95% số người chết và 96% số người bị thương trong tổng số vụ TNGT. Trong đó, phần lớn các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng đều có liên quan đến vận tải ô tô khách. Đặc biệt, có tới 80% số tai nạn xe khách thuộc về các doanh nghiệp vận tải tư nhân quy mô nhỏ, không đầu tư thỏa đáng cho quản lý an toàn.

Một vụ TNGT liên quan đến xe khách.
Một vụ TNGT liên quan đến xe khách.

Đã 5 ngày trôi qua nhưng nhiều người còn chưa hết bàng hoàng khi nhắc tới vụ tai nạn xe khách đấu đầu trên QL1A đoạn qua TP Cam Ranh (Khánh Hòa) làm 12 người tử vong và gần 50 người khác bị thương. Trước đó, khá nhiều vụ tai nạn kinh hoàng cũng đã xảy ra, đặc biệt là vụ tai nạn xảy ra hồi giữa năm ngoái tại cầu Sêrêpôk trên QL14 (thuộc địa phần TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) làm 35 người chết và hơn 20 người bị trọng thương. Những vụ tai nạn xe khách gây hậu quả lớn về người và tài sản khiến dư luận không khỏi hoang mang và đặt ra câu hỏi về sự an toàn của những chuyến xe đường dài, khi mà xe khách vẫn là phương tiện vận tải hành khách chủ yếu ở Việt Nam hiện nay.

Bộ trưởng yêu cầu:  Đánh giá thực trạng lắp đặt và sử dụng thiết bị giám sát hành trình

Chiều ngày 11/3, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng đã có buổi làm việc với các cơ quan tham mưu của Bộ về tăng cường các giải pháp kiềm chế TNGT liên quan đến xe kinh doanh vận tải hành khách. Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Bộ trưởng đã yêu cầu Vụ Vận tải, Tổng cục Đường bộ Việt Nam tham gia dự thảo ngay chỉ thị yêu cầu các địa phương, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp chấn chỉnh hoạt động vận tải liên quan đến vận tải hành khách liên tỉnh. Bộ trưởng cũng yêu cầu các cơ quan tham mưu mời các Hiệp hội vận tải cùng trao đổi, lấy ý kiến hoàn thiện văn bản quy phạm phạm pháp luật, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế TNGT liên quan đến xe chở khách. Bộ trưởng giao Vụ Vận tải thực hiện nhanh Đề án đánh giá thực trạng việc lắp đặt và khai thác thiết bị giám sát hành trình trên cả nước thời gian qua, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về vận tải cũng như phòng tránh TNGT.

K.L

Điều đáng nói là các vụ tai nạn thảm khốc thường xảy ra tại các quãng đường đẹp, không bị hạn chế tầm nhìn mà chủ yếu do các lỗi chủ quan của người lái. Lãnh đạo Cục CSGT Đường bộ, Đường sắt cho biết, tất cả các vụ TNGT liên quan đến xe khách gần đây đều là xe do tư nhân quản lý, xảy ra trên QL1, QL14... tầm nhìn không bị hạn chế, mà do lái xe chủ quan, vượt ẩu, lấn làn đường rồi gây ra tai nạn. Những xe khách gây tai nạn thảm khốc đều là xe đường dài, đặc biệt toàn là xe chất lượng tốt, có cả những xe “giường nằm cao cấp”.

Nguyên nhân trực tiếp của các vụ tai nạn xe khách là do vi phạm tốc độ, tránh vượt sai quy định nhưng nguyên nhân sâu xa là do lợi nhuận, do tranh giành khách.

Muốn "bắt" được nhiều khách thì tài xế phải chạy nhanh, vượt ẩu. Hầu hết các vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra trong thời gian vừa qua là vào ban đêm, do các tài xế không sử dụng đúng đèn chiếu xa, chiếu gần dẫn đến lái xe không lường trước được các tình huống có thể xảy ra khi không quan sát được "góc chết" dẫn đến va chạm.

Bên cạnh đó, nhịp sinh học của cơ thể bị thay đổi dẫn đến tài xế bị hạn chế trong xử lý tình huống thậm chí ngủ gật... dẫn đến TNGT. Nếu không có sức khỏe, chế độ nghỉ ngơi phù hợp và không có ý thức chấp hành pháp luật về TTATGT thì về ban đêm tài xế phải đối mặt với nhiều nguyên nhân tiềm ẩn có thể xảy ra TNGT.

Doanh nghiệp lơ là

Ý thức của người lái kém có nguyên nhân từ sự coi thường tiêu chí an toàn của các doanh nghiệp. Ông Nguyễn Ngọc Dũng - Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc CTCP Xe khách Bắc Giang cho biết: Hiện có nhiều doanh nghiệp, HTX cho cá nhân góp vốn rồi khoán trắng cho lái xe, khoán doanh thu, cho phép tài xế chở quá tải. Nhiều doanh nghiệp không quản lý được chất lượng xe, hành trình xe, sức khỏe của lái xe. Từ đây gây ra tình trạng lộn xộn trong vận tải hành khách, nguy cơ dẫn đến TNGT.

Ông Phùng Đắc Lộc, Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho biết, đối với xe cơ giới khi tham gia giao thông, việc đảm bảo an toàn trong suốt quá trình lưu thông trên đường vận chuyển phụ thuộc rất nhiều chất lượng quản lý điều hành của chủ xe và trình độ chuyên môn đạo đức nghề nghiệp của lái xe. Đồng quan điểm, đại diện Tổng cục Đường bộ Việt Nam cũng cho rằng, việc quản lý lái xe lỏng lẻo trong nhiều khâu, từ hợp đồng lao động đến quản lý giờ giấc lao động của các đơn vị vận tải là nguyên nhân quan trọng dẫn đến các vi phạm của lái xe như chạy quá tốc độ, uống rượu bia khi lái xe, chạy ngược chiều, vượt đèn đỏ, chạy rượt đuổi trên đường.

Thiết chế hỗ trợ, giám sát người đi đường và xử lý vi phạm còn thiếu

Từ rất nhiều vụ tai nạn do xe khách gây ra có thế thấy không chỉ lỗ hổng trong ý thức của người lái, trong quản lý của doanh nghiệp vận tải mà còn có cả sự thiếu hụt thiết chế đủ mạnh để hỗ trợ người dân tham gia giao thông an toàn, thiếu trang thiết bị giám sát, kiểm soát và xử phạt người vi phạm. Có người cho rằng chỉ khi nào chúng ta giám sát được vận tải, xử lý tốt được vi phạm thì ý thức của người tham gia giao thông mới có thể tốt lên. Do vậy, ở thời điểm này, việc cần tập trung xử lý sớm vẫn là đầu tư để tăng cường hạ tầng đường sá, tăng cường quản lý vận tải thông minh, tạo cơ chế phát triển vận tải lành mạnh và xử phạt nghiêm vi phạm.

80% số tai nạn xe khách thuộc về các doanh nghiệp vận tải tư nhân quy mô nhỏ.
80% số tai nạn xe khách thuộc về các doanh nghiệp vận tải tư nhân quy mô nhỏ.

Thượng tá Nguyễn Văn Minh, Phó Trưởng phòng 3, Cục CSGT Đường bộ - Đường sắt cho biết: "Lực lượng CSGT mỏng lại thiếu trang thiết bị giám sát ban đêm như camera giám sát, máy bắn tốc độ ban đêm nên rất khó phát hiện các lỗi quá tốc độ, đi sai làn đường. Do đó để giảm thiểu nguy cơ TNGT của xe khách, các lực lượng chức năng cần nắm tình hình để có phương án tuần tra, kiểm soát và kiểm tra để bố trí tuần lưu để người dân nâng cao được ý thức tuân thủ Luật Giao thông đồng thời phải tăng cường trang thiết bị giám sát hiện đại để có thể giám sát xử lý nguội các lỗi vi phạm".

Trung tá Cao Minh Phượng, Phó Phòng CSGT đường bộ, đường sắt Công an tỉnh Nghệ An cho biết, quy định lắp thiết bị giám sát hành trình đối với xe khách,

container đã có, tuy nhiên việc kiểm tra giám sát hiện nay của lực lượng công an không thực hiện được vì không có thiết bị kết nối dẫn đến hiệu quả hiệu lực không phát huy được, đây là tình trạng chung của cả nước chứ không riêng gì Nghệ An.

Thanh Bình, Khánh Hà

Ông Nguyễn Văn Quyền - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục ĐBVN:
Sẽ loại bỏ những doanh nghiệp yếu kém

Trao đổi với PV Báo GTVT, ông Nguyễn Văn Quyền - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ VN cho biết, Bộ trưởng Bộ GTVT vừa chấp thuận Đề án Đổi mới toàn diện quản lý vận tải đường bộ, với mấu chốt là xây dựng quy chuẩn chất lượng dịch vụ vận tải hành khách bằng xe ô tô, nhằm hình thành cơ chế công khai minh bạch để thị trường loại dần những doanh nghiệp yếu kém và khuyến khích những doanh nghiệp có chất lượng dịch vụ tốt.

Triển khai Đề án này, ngay tới đây sẽ áp dụng các tiêu chí quy chuẩn chất lượng để đánh giá và phân loại hạng chất lượng dịch vụ đối với từng loại hình kinh doanh. Công khai minh bạch thông tin về mức độ đáp ứng các tiêu chí chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp vận tải, để người dân được biết và lựa chọn dịch vụ, sẽ là giải pháp quản lý nhà nước về vận tải ô tô.

Trên các tiêu chí này, cơ quan nhà nước sẽ tiến hành phân loại hạng chất lượng dịch vụ vận tải từng doanh nghiệp. Để xác định hạng chất lượng dịch vận tải thì đơn vị vận tải ngoài việc phải đạt được tổng số điểm theo quy định tại bảng trên còn phải đáp ứng điều kiện về mức điểm tối thiểu của mỗi nội dung đánh giá, tương ứng với từng hạng chất lượng dịch vụ, theo loại hình kinh doanh vận tải.

Các đơn vị kinh doanh vận tải trước khi đăng ký chất lượng dịch vụ phải tổ chức thực hiện các quy trình quản lý và chịu trách nhiệm duy trì việc thực hiện đúng các quy trình quản lý sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền công bố chất lượng dịch vụ. Các quy trình quản lý được quy định trong Quy chuẩn bao gồm: quy trình quản lý về phương tiện, lái xe, nhân viên phục vụ, hành trình, chất lượng dịch vụ cung cấp cho hành khách và ATGT.

Ngoài việc thực hiện các quy định tại quy chuẩn chất lượng dịch vụ vận tải nói trên, mỗi loại hình kinh doanh vận tải khách còn thực hiện một số nội dung đổi mới quản lý. Trong đó, vận tải hành khách theo tuyến cố định sẽ thực hiện áp dụng công nghệ thông tin rộng rãi, kết nối giữa các cơ quan quản lý với bến xe, đơn vị vận tải; Cơ quan nhà nước sẽ tổ chức quản lý các tuyến vận tải cụ thể và sâu sát hơn. Với loại hình này, sẽ yêu cầu cập nhật dữ liệu và công bố công khai trên từng tuyến vận tải về: lịch trình xe xuất bến, đơn vị thực hiện, giá vé, chất lượng dịch vụ trên tuyến. Việc theo dõi lượng vé bán cho hành khách của từng tuyến, chuyến xe, lịch tài của từng công ty để thông qua đó có giải pháp xử lý, điều chỉnh các vi phạm như bỏ tài, lượng vé bán quá thấp trong một thời gian dài. Các cơ quan quản lý, thông qua theo dõi cũng ghi nhận, công bố công khai những đơn vị làm tốt, đơn vị vi phạm, có cơ chế khuyến khích đơn vị làm tốt, hạn chế những đơn vị yếu kém.

P.A (Ghi)

Ông Dương Mạnh Hưng - Chánh thanh tra Sở GTVT Đồng Nai:
Xử lý xe khách vi phạm là mấu  chốt giảm được tai nạn

Đồng Nai có 5 tuyến QL huyết mạch đi qua bao gồm: QL1A, QL20, QL51, QL56, QL1K. Trong đó tuyến QL1A luôn là điểm “nóng” về tình trạng xe dù, xe khách bắt khách và chở quá tải dọc đường nên tình hình ATGT rất phức tạp, nhất là trong những dịp lễ, Tết. Vừa qua trong dịp cao điểm Tết Qúy Tỵ 2013 do có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở GTVT và Công an tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ các biện pháp đảm bảo ATGT nên không xảy ra ùn tắc giao thông, TNGT nghiêm trọng cũng không xảy ra trên địa bàn tỉnh nên tình hình giao thông có chuyển biến tích cực hơn những năm trước. Đối với ô tô chở khách việc tăng cường công tác, kiểm soát phát hiện kịp thời những hành vi phạm TTATGT như: chở quá số người quy định, chạy quá tốc độ, đón, trả khách sai quy định... luôn là vấn đề mấu chốt góp phần kéo giảm những vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng có liên quan đến ô tô chở khách.

Vĩnh Phú

Ông Lê Gia Hưng, Trưởng phòng Dự án 2, Ban QLDA ATGT:
Ý thức kém, tai nạn tất yếu

Để hạn chế TNGT liên quan đến tình trạng người điều khiển phương tiện chạy quá tốc độ, lấn làn..., các cơ quan quản lý nhà nước cần có những chiến dịch tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ lái phụ xe, doanh nghiệp về đạo đức nghề nghiệp và tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh vận tải này. Bởi hạ tầng tốt mấy mà ý thức kém, cố tình phóng nhanh, vượt ẩu, uống bia rượu không làm chủ được tay lái thì tai nạn là tất yếu.

Hiện nay, Ban QLDA ATGT đang triển khai Dự án Tăng cường ATGT trên các tuyến QL phía Bắc từ nguồn vốn vay JICA. Dự án đã tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân địa phương, Ban ATGT các cấp... bước đầu nhận được sự ủng hộ rất tốt của người dân các địa phương. Để giảm thiểu TNGT Dự án đã cải tạo, nâng cấp một số tuyến QL, xoá điểm đen, mở rộng tầm nhìn, qua triển khai ở một số địa phương đã mang lại hiệu quả thiết thực.

T.B

Ông Phạm Văn Nam - Phó trưởng Ban ATGT tỉnh Bình Thuận:
Hạn chế các xung đột giao thông

Bình Thuận có tuyến QL1 đi qua dài nhất cả nước với 180,5km. Thống kê trong năm 2012 cho thấy, có trên 80,3% TNGT xảy ra tập trung trên các tuyến QL và tỉnh lộ. Trong đó, QL1 là tuyến đường xảy ra TNGT nhiều nhất (chiếm 55% về số vụ, chiếm 57,9% số người chết và 37,9% số người bị thương. Mặc dù trong năm 2012 tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp và đã kiềm chế TNGT trên tuyến QL1 nhưng tỷ lệ vẫn còn cao. Để hạn chế những vụ TNGT nghiêm trọng cần sớm đầu tư mở rộng QL1 và lắp dải phân cách cứng nhằm tránh đối đầu trực tiếp giữa các phương tiện tham gia giao thông; phân làn dành riêng cho mô tô, xe gắn máy nhằm hạn chế xung đột giao thông giữa các xe cơ giới. Song song với đó là đầu tư các điểm dừng nghỉ phù hợp trên QL và có chế tài cụ thể đối với những lái xe đường dài, bắt buộc lái xe phải có thời gian nghỉ ngơi sau khi cầm lái liên tục 4 giờ.

Phan Tư (Ghi)

Ông Bùi Danh Liên -  Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Hà Nội:
“Siết” chất lượng lái xe

Đào tạo lái xe hiện nay, nếu nói về quy trình, chương trình, giáo án là tương đối tốt nhưng khâu quản lý đào tạo lại lỏng lẻo hay nói cách khác, các trung tâm đào tạo lái xe của ta chưa làm tròn nhiệm vụ của mình. Một thời gian chúng ta buông lỏng nên thế hệ đang lái xe hiện nay, đặc biệt là xe khách có chất lượng chưa cao. Tôi cho rằng, riêng bằng lái xe chuyên nghiệp từ 16 chỗ trở lên phải có phân khúc đào tạo riêng, toàn diện hơn, không chỉ đào tạo về tay lái mà phải chú trọng về đạo đức, về kiến thức pháp luật..., cung cấp cho lái phụ xe những kiến thức cơ bản về trách nhiệm xã hội của họ, trách nhiệm với chính bản thân, với doanh nghiệp và đặc biệt là với hành khách mà họ đang chuyên chở.

Ngoài ra, khi tuyển dụng, doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào bằng cấp, chứng chỉ lái xe mà phải thử tay nghề. Hiện nay, do tình trạng thiếu lái xe, đã xuất hiện hiện tượng lái xe gây tai nạn hoặc có hành vi nào đó bị kỷ luật ở đơn vị này, bị buộc thôi việc lại được nhận ngay lập tức vào doanh nghiệp khác. Như vậy thì nguy cơ tai nạn tiềm ẩn cũng là điều dễ hiểu.

T. Bình

 

Buộc doanh nghiệp vận tải phải coi trọng chất lượng

Sau thời kì phát triển nóng của vận tải đường bộ đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế, nay quản lý nhà nước về vận tải cần ưu tiên hàng đầu cho mục tiêu giảm thiểu TNGT và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Vận tải đường bộ phát triển quá nóng

Để phục vụ phát triển KT-XH đất nước thời gian qua, vận tải hành khách bằng ôtô gia tăng cực mạnh cả về số lượng và chủng loại, đảm nhiệm tới 90% lưu lượng vận chuyển hành khách cả nước. Hiện cả nước có  trên 1.500 doanh nghiệp và HTX kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định, xe buýt, xe taxi và hàng ngàn hộ cá thể kinh doanh vận chuyển hành khách theo hợp đồng với khoảng 115.000 phương tiện.

Mật độ phương tiện gia tăng lớn trên tất cả các tuyến đường bộ. Đếm xe trên nhiều tuyến đường lớn như QL 1 tại cầu Bến Thủy, TP Tuy Hòa, Ql 37... cho thấy lưu lượng và tải trọng xe tham gia giao thông đã vượt quá xa lưu lượng và tải trọng thiết kế của đường, kéo theo các vấn đề như xung đột, ùn tắc, tai nạn và hư hỏng kết cấu giao thông.

Do phát triển nóng, công tác quản lý phương tiện tại các đơn vị vận tải  còn nhiều khiếm khuyết. Theo Tổng cục ĐBVN, nhiều đơn vị vận tải trong thực tế không quản lý được phương tiện trong quá trình hoạt động cũng như tình trạng kỹ thuật của phương tiện. Công tác quản lý lái xe, nhân viên phục vụ trên xe ở nhiều đơn vị chỉ mang tính hình thức. Đơn vị không trực tiếp tuyển chọn, quản lý, giáo dục, phát hiện và xử lý các vi phạm của lái xe và nhân viên phục vụ trên xe. Nhiều đơn vị vận tải chưa thiết lập được quy trình tiếp nhận, giải quyết các ý kiến phản ánh, khiếu nại của hành khách. Bộ phận theo dõi, quản lý các điều kiện về ATGT ở nhiều đơn vị vận tải vẫn mang tính hình thức, chưa hoạt động thực chất.  Nhiều đơn vị vận tải không bố trí cán bộ, không có hệ thống sổ sách, biểu mẫu để tập hợp, phân tích các dữ liệu về ATGT và chất lượng dịch vụ.

Tổ chức, sắp xếp lại các doanh nghiệp có dưới 10 đầu xe

Theo ông Nguyễn Văn Quyền - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục ĐBVN đến nay để phát triển, vận tải ôtô phải quan tâm đến chất lượng, doanh nghiệp vận tải phải hướng đến quản lý hiện đại nhằm làm tăng giá trị gia tăng. Quản lý nhà nước về vận tải cũng đang hướng đến ràng buộc pháp lý mạnh mẽ hơn các doanh nghiệp về trách nhiệm với ATGT và chất lượng dịch vụ. Đặc biệt với vận tải hành khách ATGT phải là yếu tố được quan tâm được quan tâm hàng đầu. Nhận thức và thực hiện ATGT trong vận tải khách không những gắn với trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp mà còn là hiệu quả của kinh doanh lành mạnh, bền vững.

Triển khai các quy định của Luật GTĐB về kinh doanh vận tải hành khách đường bộ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Tổng cục ĐBVN đang đẩy mạnh triển khai xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn doanh nghiệp kinh doanh vận tải ôtô, ban hành quy chuẩn về Trạm dừng nghỉ đường bộ, tiêu chuẩn bến xe... với các yêu cầu, quy định cụ thể hướng tới việc phát triển bền vững.

Với các doanh nghiệp vận tải ôtô, đến nay đa số phát triển theo chiều rộng chỉ giải quyết được vấn đề công ăn việc làm, tích luỹ rất thấp. Giờ, để đáp ứng các tiêu chí được yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước, trên 80% các doanh nghiệp có quy mô rất nhỏ dưới 10 đầu xe/doanh nghiệp, sẽ phải tổ chức, sắp xếp lại, quy mô doanh nghiệp phải lớn hơn để có thể áp dụng quản lý hiện đại vào. Sự cạnh tranh trong vận tải ôtô hiện nay phải hướng đến cạnh tranh với các loại hình vận tải khác và cạnh tranh với doanh nghiệp vận tải ôtô nước ngoài sẽ vào Việt Nam tới đây khi các hiệp định vận tải đường bộ được ký kết và có hiệu lực.

Công tác quản lý nhà nước về vận tải, theo Tổng cục ĐBVN, sẽ phải tập trung kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm sau khi cấp phép; Đổi mới phương pháp quản lý; Tăng cường lực lượng cán bộ quản lý về vận tải ở nhiều Sở GTVT...

Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý vận tải sẽ phải được tiếp tục hoàn thiện, có tính ổn định lâu dài, rõ ràng, minh bạch và khả thi. Đặc biệt, các quy định về ATGT và chất lượng dịch vụ vận tải tại các văn bản quy phạm pháp luật phải được quy định chi tiết, cụ thể, được lượng hoá. Quy định về quy trình quản lý ATGT và chất lượng dịch vụ vận tải  áp dụng thống nhất trong các doanh nghiệp vận tải ôtô trên toàn quốc cũng sẽ được ban hành thời gian tới đây.

Theo: giaothongvantai.com.vn


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: